Giáo lý cốt lõi
Bát Chánh Đạo là gì? Tám con đường chân chánh (kèm sơ đồ)
Bát Chánh Đạo (八正道) là tám con đường chân chánh đưa đến hết khổ — chính là “Đạo đế”, sự thật thứ tư trong Tứ Diệu Đế. Tám nan của bánh xe Pháp trên nóc nhiều ngôi chùa chính là biểu trưng cho tám điều này.
Sơ đồ trực quan
Bánh xe Pháp — tám nan
- 1Chánh kiến 正見Thấy biết đúng đắn về sự thật, nhân quả.
- 2Chánh tư duy 正思惟Suy nghĩ chân chánh, không tham – sân – hại.
- 3Chánh ngữ 正語Lời nói chân thật, hoà ái, không dối – ác – thêu dệt.
- 4Chánh nghiệp 正業Hành động đúng đắn, không sát – đạo – tà hạnh.
- 5Chánh mạng 正命Mưu sinh chân chánh, nghề nghiệp lương thiện.
- 6Chánh tinh tấn 正精進Siêng năng đúng hướng: bỏ ác, làm lành.
- 7Chánh niệm 正念Tỉnh giác, chú tâm vào hiện tại.
- 8Chánh định 正定Tâm an trú, vững chãi trong thiền định.
Cách nhớ
Giới – Định – Tuệ
Tám điều trên được gom thành ba nhóm tu tập (Tam học): Giới (sống đạo đức: chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng), Định (rèn tâm: chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định) và Tuệ (mở trí: chánh kiến, chánh tư duy). Giới làm nền cho Định, Định làm nền cho Tuệ.
Vì sao bánh xe có 8 nan? Pháp luân (bánh xe Pháp) thường được vẽ 8 nan tượng trưng cho Bát Chánh Đạo — bánh xe lăn nghĩa là Chánh pháp được lan truyền.
Nguồn tham khảo: giáo lý Phật giáo phổ thông; Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Nội dung phổ thông, có thể khác đôi chút giữa các truyền thống/tài liệu.