Tông phái & kiến trúc
Pháp khí trong chùa: chuông, mõ, trống, khánh… để làm gì?
Trong chùa, pháp khí là những vật dụng dùng trong nghi lễ và tu tập. Tiếng chuông, nhịp mõ, hồi trống… không chỉ tạo không khí trang nghiêm mà mỗi thứ đều mang công dụng và ý nghĩa riêng.
Sơ đồ trực quan
Những pháp khí thường gặp
Chuông
Đại hồng chungTiếng chuông ngân cảnh tỉnh, mở đầu và kết thúc thời khoá; nhắc buông bỏ phiền não.
Mõ
Mộc ngư (cá gỗ)Giữ nhịp khi tụng kinh. Tạc hình cá vì cá thức cả ngày đêm — nhắc người tu tinh tấn, chớ giải đãi.
Trống
Trống bát nhãTrống lớn khai hội, hoà cùng chuông trong các đại lễ, sách tấn đại chúng.
Khánh
Khánh / chuông bátĐiểm nhịp và báo hiệu chuyển đoạn trong nghi lễ, tụng niệm.
Linh
Chuông gia trìChuông nhỏ cầm tay, điểm trong lúc trì chú, tụng niệm.
Bảng / Kiền chuỳ
Mõ bảngTấm gỗ gõ báo giờ giấc, tập họp chúng tăng theo thời khoá.
Cặp đôi quen thuộc
Chuông & Mõ
Quen thuộc nhất là chuông và mõ — gần như thời khoá tụng kinh nào cũng có. Mõ giữ nhịp đều đặn cho lời kinh không loạn; chuông điểm vào đầu – cuối và những chỗ chuyển, như dấu lặng để tâm lắng lại. Ở các chùa lớn, “chuông trống bát nhã” nổi lên trong đại lễ tạo nên âm hưởng trang nghiêm, hùng tráng.
Vì sao mõ hình con cá? Loài cá không có mí mắt nên lúc nào cũng như “thức”. Người xưa tạc mõ hình cá để nhắc người tu luôn tỉnh thức, tinh tấn, đừng buông lung giải đãi.
Nguồn tham khảo: tài liệu Phật học phổ thông về pháp khí, nghi lễ; Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Nội dung phổ thông, có thể khác đôi chút giữa các truyền thống/tài liệu.