Tông phái & kiến trúc
Bắc tông, Nam tông, Khất sĩ khác nhau thế nào? (bảng so sánh)
Đi chùa, đôi khi bạn thấy nơi thờ rất nhiều tượng Phật và Bồ Tát, nơi lại chỉ thờ một Đức Phật Thích Ca; có chùa chư Tăng đi khất thực mỗi sáng. Đó là vì ở Việt Nam có ba truyền thống Phật giáo chính: Bắc tông, Nam tông và Khất sĩ.
Bảng so sánh
Ba truyền thống ở Việt Nam
Bắc tông Đại thừa | Nam tông Theravāda · Nguyên thủy | Khất sĩ Hệ phái Việt Nam | |
|---|---|---|---|
| Truyền thống | Qua Trung Hoa; phổ biến nhất ở Việt Nam. | Gần thời Đức Phật; qua Nam Á – Đông Nam Á. | Tổ sư Minh Đăng Quang lập (Nam Bộ, 1944); dung hợp Bắc – Nam tông. |
| Thờ tự | Nhiều Phật & Bồ Tát: Thích Ca, A Di Đà, Quan Âm, Di Lặc… | Chủ yếu Phật Thích Ca. | Phật Thích Ca; tu tại tịnh xá. |
| Khất thực & ăn | Phần lớn ăn chay trường. | Khất thực, ăn ngọ (không ăn sau trưa). | Khất thực, ăn chay, ăn ngọ. |
| Y phục | Y nâu, vàng; áo tràng. | Y vàng – cam. | Y vàng. |
| Phổ biến ở | Khắp cả nước (đa số). | Nam Bộ; đồng bào Khmer (Nam tông Khmer). | Nam Bộ; các tịnh xá. |
Lưu ý
“Tiểu thừa” và Trúc Lâm
Cách gọi “Tiểu thừa” nay được xem là không trang trọng; nên gọi là Nam tông hoặc Theravāda / Nguyên thủy. Trong Bắc tông còn có nhiều thiền phái như Lâm Tế, Tào Động, và đặc biệt Trúc Lâm — dòng thiền thuần Việt do Phật hoàng Trần Nhân Tông khai sáng.
Muốn tra thêm thuật ngữ? Xem Từ điển nhà Phật để hiểu các từ như tịnh xá, chánh điện, pháp khí, tăng – ni…
Nguồn tham khảo: Giáo hội Phật giáo Việt Nam; tài liệu Phật học phổ thông về các hệ phái. Nội dung phổ thông, có thể khác đôi chút giữa các truyền thống/tài liệu.